Trong những năm qua, khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã (HTX) trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đã có bước phát triển tích cực, đóng góp quan trọng vào phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới và đảm bảo an sinh xã hội. Đáng chú ý, vai trò của phụ nữ trong tham gia quản lý, điều hành các HTX, tổ hợp tác (THT) ngày càng được khẳng định rõ nét, đặc biệt trong lĩnh vực nông sản, thực phẩm an toàn.
Ảnh minh hoạ
Tính đến cuối tháng 3/2026, toàn tỉnh có 907 HTX, trong đó 662 HTX đang hoạt động và 1.082 THT. Số HTX do phụ nữ tham gia quản lý, điều hành chiếm 17,8%. Riêng lĩnh vực nông sản, thực phẩm an toàn có 53 HTX và 120 THT do phụ nữ quản lý. Các mô hình này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tạo việc làm, tăng thu nhập và cải thiện đời sống cho nhiều lao động nữ tại địa phương.
Nhiều mô hình hiệu quả, tạo sức lan tỏa
Thực tế cho thấy, nhiều HTX do phụ nữ quản lý đã có bước chuyển mình rõ rệt, từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị, chú trọng chất lượng và an toàn thực phẩm.
Tiêu biểu là HTX Điều hữu cơ Trảng Cỏ Bù Lạch, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và thu mua hạt điều hữu cơ. HTX đã xây dựng vùng nguyên liệu, liên kết với nông dân sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao giá trị sản phẩm. Ngoài hạt điều, HTX còn phát triển rau nhíp – đặc sản bản địa đạt chứng nhận OCOP 3 sao, tạo thêm nguồn thu và việc làm cho người dân, đặc biệt là phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số.
Một mô hình khác là HTX Dịch vụ nông nghiệp Trường Phát, phát triển các sản phẩm từ sen như trà sen, hạt sen sấy, tim sen. HTX đã xây dựng chuỗi giá trị từ sản xuất đến chế biến, tiêu thụ; hiện có 7 sản phẩm đạt OCOP 3 sao, được phân phối tại các siêu thị và kênh bán hàng hiện đại. Hoạt động của HTX tạo việc làm ổn định cho hơn 40 lao động, chủ yếu là nữ.
Bên cạnh đó, các THT do phụ nữ quản lý cũng phát huy hiệu quả rõ rệt. Điển hình như THT trồng dâu – nuôi tằm tại Cẩm Mỹ với 26 thành viên, đã chuyển đổi gần 20 ha đất lúa kém hiệu quả sang mô hình kinh tế mới, giúp nâng cao thu nhập và ổn định đời sống. Mô hình còn thể hiện rõ tinh thần liên kết, tương trợ trong phụ nữ.
Vẫn còn những khó khăn, hạn chế
Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, các HTX, THT do phụ nữ quản lý vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Phần lớn mô hình có quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế; năng lực quản trị, đặc biệt về tài chính, thị trường và chuyển đổi số còn yếu; việc tiếp cận vốn và khoa học công nghệ còn khó khăn; liên kết chuỗi chưa bền vững, đầu ra sản phẩm chưa ổn định.
Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ nhận thức về kinh tế tập thể của một bộ phận hội viên còn hạn chế; việc triển khai chính sách hỗ trợ chưa đồng bộ; công tác phối hợp giữa các cơ quan liên quan đôi lúc chưa hiệu quả.
Định hướng và giải pháp trong thời gian tới
Để nâng cao hiệu quả hoạt động của các HTX, THT do phụ nữ tham gia quản lý, cần tập trung thực hiện một số giải pháp trọng tâm:
- Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về kinh tế tập thể; vận động phụ nữ tham gia, thành lập và phát triển HTX, THT.
- Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản trị, tài chính, marketing, thương mại điện tử và chuyển đổi số cho đội ngũ nữ quản lý.
- Hỗ trợ phát triển sản xuất gắn với chuỗi giá trị; xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu sản phẩm; đẩy mạnh xúc tiến thương mại.
- Phát huy lợi thế của phụ nữ trong quản lý: sự gần gũi, tinh tế, thấu hiểu để gắn kết thành viên, đặc biệt là nhóm yếu thế.
- Huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cấp cơ sở, trong đó Hội phụ nữ giữ vai trò nòng cốt, gắn các phong trào phụ nữ với phát triển kinh tế tập thể.
Khẳng định vai trò, hướng tới phát triển bền vững
Phát triển HTX, THT do phụ nữ tham gia quản lý trong lĩnh vực nông sản, thực phẩm an toàn không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn có ý nghĩa xã hội sâu sắc, góp phần nâng cao vị thế của phụ nữ, thúc đẩy bình đẳng giới và phát triển bền vững.
Với sự quan tâm của các cấp, các ngành cùng nỗ lực của chính các HTX, THT và hội viên phụ nữ, khu vực kinh tế tập thể do phụ nữ tham gia quản lý tại Đồng Nai được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, hiệu quả và bền vững trong thời gian tới.
Nguồn: Hồng Quý