Từ ngày 01/01/2026, nhiều quy định pháp luật mới chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp và gián tiếp đến tổ chức, hoạt động của hợp tác xã (HTX) trên các lĩnh vực như đất đai, lao động, tài chính – tín dụng, xử lý vi phạm hành chính. Việc kịp thời nắm bắt, nghiên cứu và tổ chức thực hiện đúng các quy định này là yêu cầu cần thiết nhằm bảo đảm HTX hoạt động đúng pháp luật, hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.
Chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến hết năm 2030
Theo quy định của Chính phủ, kể từ ngày 01/01/2026, chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp tiếp tục được thực hiện và kéo dài đến hết ngày 31/12/2030. Đây là chính sách có ý nghĩa quan trọng đối với các HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, góp phần giảm chi phí đầu vào, tạo điều kiện tích tụ đất đai, mở rộng quy mô sản xuất.
Đối tượng được miễn thuế bao gồm hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp; thành viên HTX, liên hiệp HTX sản xuất nông nghiệp được giao đất, công nhận quyền sử dụng đất; tổ chức trực tiếp sử dụng đất để trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, làm muối hoặc phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm nông nghiệp.
HTX cần lưu ý, trường hợp chỉ quản lý đất nhưng không trực tiếp tổ chức sản xuất mà cho thuê lại thì không thuộc diện được miễn thuế. Vì vậy, HTX cần rà soát lại tình hình sử dụng đất, hồ sơ pháp lý về đất đai để đảm bảo đủ điều kiện hưởng chính sách miễn thuế theo quy định.
Điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng từ ngày 01/01/2026
Từ ngày 01/01/2026, mức lương tối thiểu vùng được điều chỉnh tăng và áp dụng đối với tất cả người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, bao gồm cả lao động làm việc tại các HTX.
Việc điều chỉnh lương tối thiểu vùng sẽ tác động trực tiếp đến chi phí lao động của HTX, đặc biệt là các HTX sản xuất, dịch vụ có sử dụng nhiều lao động thường xuyên. Do đó, HTX cần chủ động rà soát, điều chỉnh lại hợp đồng lao động, thang lương, bảng lương và các khoản đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo mức lương mới.
Việc thực hiện đúng quy định về tiền lương không chỉ giúp HTX tuân thủ pháp luật lao động mà còn góp phần ổn định quan hệ lao động, tạo động lực cho người lao động gắn bó lâu dài với HTX.
Quy định mới về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính
Kể từ ngày 01/01/2026, Nghị định mới của Chính phủ về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính chính thức có hiệu lực, thay thế các quy định trước đây. Nghị định này quy định rõ nguyên tắc, trình tự, thủ tục và thẩm quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế đối với tổ chức, cá nhân không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt.
Đối với HTX, trong trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính mà không chấp hành đúng thời hạn, cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng các biện pháp cưỡng chế như khấu trừ tiền từ tài khoản, kê biên tài sản thuộc sở hữu của HTX hoặc các biện pháp cưỡng chế khác theo quy định.
Quy định mới nhằm bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan thông qua việc quy định rõ ràng trình tự, thủ tục cưỡng chế. HTX cần đặc biệt lưu ý tuân thủ các quy định pháp luật trong các lĩnh vực thuế, kế toán, môi trường, an toàn thực phẩm, lao động… để tránh phát sinh vi phạm và bị áp dụng biện pháp cưỡng chế.
Kiểm toán độc lập đối với tổ chức tín dụng là hợp tác xã
Từ ngày 01/01/2026, quy định về kiểm toán độc lập đối với tổ chức tín dụng là HTX chính thức có hiệu lực. Quy định này áp dụng đối với Ngân hàng Hợp tác xã và các Quỹ tín dụng nhân dân.
Theo đó, các tổ chức tín dụng là HTX phải thực hiện kiểm toán độc lập báo cáo tài chính hằng năm theo quy định. Việc kiểm toán được thực hiện bởi các tổ chức kiểm toán độc lập đủ điều kiện, nhằm đánh giá trung thực, khách quan tình hình tài chính, kết quả hoạt động và hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị.
Quy định về kiểm toán độc lập sẽ được áp dụng đối với kỳ tài chính từ năm 2027 trở đi. Tuy nhiên, ngay từ năm 2026, các HTX thuộc diện áp dụng cần chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết như hoàn thiện hệ thống kế toán, hồ sơ tài chính, nâng cao năng lực quản trị nội bộ để đáp ứng yêu cầu kiểm toán.
Nhìn chung, các quy định pháp luật có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 đặt ra yêu cầu mới đối với tổ chức và hoạt động của HTX. Việc chủ động nắm bắt, phổ biến và tổ chức thực hiện nghiêm túc các quy định này sẽ giúp HTX hoạt động ổn định, đúng pháp luật và phát triển bền vững.
Ban quản trị, Ban giám đốc HTX cần tăng cường công tác rà soát nội bộ, cập nhật văn bản pháp luật mới, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý nhà nước, Liên minh HTX các cấp để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.
Nguồn: Hồng Quý