Đại hội đại biểu Liên minh Hợp tác xã (HTX) thành phố Đồng Nai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2030 diễn ra trong bối cảnh lịch sử khi Đồng Nai chính thức trở thành Thành phố thứ 7 của Việt Nam. Nhìn lại chặng đường 2020 - 2025, dù đối mặt với những thách thức chưa từng có từ đại dịch Covid-19 và biến động thị trường, khu vực KTTT thành phố đã khẳng định vai trò là nòng cốt trong phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Thông qua các Báo cáo tại Văn kiện Đại hội, chúng ta cùng nhìn lại những dấu son trong nhiệm kỳ vừa qua và cùng hướng tới nhiệm kỳ mới với tinh thần cùng xây dựng thành phố Đồng Nai phát triển bền vững:
1. Dấu ấn nhiệm kỳ 2020 - 2025: Chất lượng và Hiệu quả là điểm sáng
Trong 5 năm qua, khu vực KTTT thành phố Đồng Nai đã có sự phát triển vượt bậc cả về số lượng lẫn chất lượng, hoàn thành đạt và vượt 10/11 chỉ tiêu Nghị quyết đề ra.
- Sự tăng trưởng mạnh mẽ về quy mô: Toàn thành phố đã thành lập mới 268 HTX và 175 tổ hợp tác (THT), nâng tổng số lên 907 HTX và 1.082 THT tính đến tháng 4/2026. Khu vực này đã thu hút hơn 56.000 thành viên và tạo việc làm cho hơn 16.000 lao động thường xuyên.
- Hiệu quả kinh tế chuyển biến rõ nét: Doanh thu bình quân của một HTX đạt 12.244 triệu đồng/năm (tăng 11%), đặc biệt lợi nhuận bình quân đạt 1.015 triệu đồng/năm, tăng mạnh 34% so với đầu nhiệm kỳ.
- Ứng dụng công nghệ và chuỗi giá trị: Đến nay, có 194 đơn vị thực hiện liên kết chuỗi giá trị và 167 HTX ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất. Đặc biệt, có 68 HTX, THT sở hữu 79 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP từ 3 đến 4 sao, khẳng định vị thế của nông sản địa phương trên thị trường.
- Điểm tựa tài chính vững chắc: Liên minh HTX đã tham mưu thành lập Quỹ hỗ trợ phát triển HTX với vốn điều lệ 204 tỷ đồng. Trong nhiệm kỳ, Quỹ đã giải ngân lũy kế hơn 304 tỷ đồng, giúp hàng ngàn lượt HTX và thành viên đầu tư đổi mới công nghệ và mở rộng sản xuất.
Bên cạnh các con số tăng trưởng, kết quả nhiệm kỳ vừa qua phản ánh những chuyển biến quan trọng về chất lượng:
- Sự thích ứng và tinh thần tự lực: Dù chịu tác động nặng nề của đại dịch Covid-19 và biến động giá vật tư đầu vào, khu vực KTTT không chỉ tồn tại mà còn ghi nhận mức lợi nhuận tăng mạnh 34%. Điều này cho thấy các HTX đã bắt đầu chú trọng vào hiệu quả quản trị, tối ưu hóa chi phí thay vì chỉ phát triển theo bề rộng.
- Chuyển đổi tư duy từ "sản xuất truyền thống" sang "chuỗi giá trị": Việc có 194 đơn vị liên kết chuỗi giá trị và 167 HTX ứng dụng công nghệ cao minh chứng cho sự thay đổi trong nhận thức của người dân. Các HTX không còn hoạt động đơn lẻ mà đã biết dựa vào nhau để giảm chi phí trung gian và khẳng định thương hiệu qua chương trình OCOP.
- Vai trò nòng cốt của chính sách tài chính: Quỹ hỗ trợ phát triển HTX với vốn điều lệ 204 tỷ đồng đã thực sự trở thành "bà đỡ" cho khu vực KTTT. Doanh số cho vay hơn 304 tỷ đồng không chỉ giúp giải quyết cơn khát vốn mà còn định hướng các HTX đầu tư vào đổi mới công nghệ và sản xuất theo tiêu chuẩn sạch (VietGAP).
2. Những nút thắt cần tháo gỡ
- Bên cạnh kết quả đạt được, báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế: KTTT phát triển chưa tương xứng với tiềm năng; quy mô HTX nhìn chung còn nhỏ, vốn ít; năng lực quản trị của một số cán bộ HTX còn yếu. Mối liên kết giữa HTX với nhau và với doanh nghiệp vẫn chưa thực sự chặt chẽ, bền vững.
- Mặc dù số lượng HTX tăng, nhưng số lượng thành viên bình quân lại có xu hướng giảm. Điều này cho thấy tính gắn kết giữa HTX và thành viên đôi khi còn lỏng lẻo, nhiều người tham gia chỉ để hưởng chính sách nhất thời (như mã vùng trồng) mà chưa thực sự coi HTX là "ngôi nhà chung" để góp vốn và quản trị
3. Giải pháp nâng cao chất lượng phát triển KTTT và phát huy vai trò Liên minh HTX
Để hướng tới mục tiêu phát triển KTTT năng động, hiệu quả và bền vững gắn với kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn trong nhiệm kỳ 2026 - 2030, các giải pháp trọng tâm cần được triển khai đồng bộ:
Thứ nhất: Đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là một trong ba khâu đột phá được xác định. Cần hỗ trợ cán bộ quản lý HTX tiếp cận tri thức mới về kinh tế số, kỹ năng quản trị thị trường hiện đại. Phấn đấu đến năm 2030, có 80% cán bộ quản lý HTX được qua đào tạo, bồi dưỡng năng lực điều hành.
Thứ hai: Xây dựng hệ sinh thái liên kết và chuỗi giá trị. Liên minh HTX đóng vai trò chủ trì tham mưu tạo ra mạng lưới liên kết toàn diện giữa Nhà nước - HTX - Doanh nghiệp và Tổ chức tài chính. Tập trung xây dựng các liên hiệp HTX theo ngành hàng chủ lực, phát triển vùng nguyên liệu tập trung gắn với logistics và thương mại điện tử.
Thứ ba: Thúc đẩy chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ. Cần hỗ trợ HTX đẩy nhanh quá trình số hóa trong quản lý và sản xuất, ứng dụng tem truy xuất nguồn gốc và tham gia các sàn giao dịch điện tử để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Thứ tư: Phát huy mạnh mẽ vai trò "cầu nối" của Liên minh HTX.
- Nâng cao năng lực tham mưu: Chủ động phối hợp với các sở, ngành đề xuất các chính sách hỗ trợ HTX về đất đai, vốn và thuế một cách đồng bộ.
- Tăng cường chức năng đại diện, bảo vệ thành viên: Thường xuyên khảo sát, nắm bắt khó khăn để kiến nghị giải quyết kịp thời các vướng mắc pháp lý cho HTX.
- Đổi mới công tác tuyên truyền: Ứng dụng công nghệ thông tin, mạng xã hội để phổ biến Luật HTX 2023 và nhân rộng các mô hình HTX kiểu mới điển hình.
Thứ năm: Khai thác nguồn lực quốc tế. Tiếp tục mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế như Liên đoàn Raiffeisen (DGRV - Đức) để tranh thủ nguồn lực về kỹ thuật và đào tạo, nâng cao năng lực tư vấn của đội ngũ cán bộ Liên minh. Tăng cường hợp tác quốc tế thông qua các cầu nối giao thương, Liên minh tăng cường tham gia các hoạt động đối ngoại của các Sở ban ngành, các Hội Hữu nghị trên địa bàn thành phố và cả nước để hỗ trợ, kết nối cho các HTX thành viên.
Những giải pháp này nhằm mục tiêu đến năm 2030, thành phố Đồng Nai có ít nhất 70% HTX đạt loại khá, tốt và doanh thu bình quân mỗi đơn vị đạt trên 15 tỷ đồng/năm.
4. Kỳ vọng tương lai và biểu tượng của tinh thần bứt phá
Hòa chung không khí hăng hái của phong trào 500 ngày đêm xây dựng thành phố Đồng Nai, khu vực kinh tế tập thể (KTTT) kỳ vọng sẽ trở thành một xung lực quan trọng nhằm hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược tại Nghị quyết 05 của Thành ủy. Trong bối cảnh Đồng Nai vừa chính thức xác lập vị thế là Thành phố thứ 7 của Việt Nam, Liên minh HTX đặt quyết tâm khơi dậy mạnh mẽ khát vọng vươn lên, đưa các HTX trở thành những hạt nhân kinh tế năng động, góp phần trực tiếp vào việc thay đổi diện mạo đô thị và nâng cao chất lượng sống cho người dân,. Đây không chỉ là một đợt thi đua cao điểm mà còn là thời cơ vàng để khu vực KTTT bứt phá trong kỷ nguyên mới, khẳng định vai trò là nòng cốt trong việc xây dựng một thành phố Đồng Nai văn minh, hiện đại, phát triển bền vững và xứng đáng với sự tin tưởng của Đảng bộ cũng như nhân dân thành phố.
Với tinh thần "Đoàn kết - Đổi mới - Hợp tác - Phát triển bền vững", Liên minh HTX thành phố Đồng Nai quyết tâm phát huy vai trò nòng cốt, đưa khu vực KTTT trở thành lực lượng quan trọng, góp phần xây dựng thành phố Đồng Nai phát triển văn minh, hiện đại./.
Nguồn: NCS Vy Vũ Hồng Thảo