Ngày 13/10/2026 đánh dấu 81 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho giới công thương Việt Nam và 22 năm Ngày Doanh nhân Việt Nam được chính thức tổ chức. Trong đội ngũ doanh nhân của thành phố Đồng Nai có một lực lượng đặc biệt: các giám đốc, chủ tịch hội đồng quản trị hợp tác xã. Họ vừa kinh doanh như mọi doanh nhân, vừa gánh trách nhiệm chăm lo sinh kế cho hàng chục, hàng trăm thành viên.
Từ bức thư năm 1945 đến những định hướng mới
Ngày 13/10/1945, chỉ hơn một tháng sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi các giới công thương, khẳng định giới công thương phải hoạt động để xây dựng một nền kinh tế, tài chính vững vàng và thịnh vượng. Trong thư, Người viết: "Việc nước và việc nhà bao giờ cũng đi đôi với nhau". Ghi nhận ý nghĩa lịch sử đó, ngày 20/9/2004, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 990/QĐ-TTg lấy ngày 13/10 hằng năm là Ngày Doanh nhân Việt Nam.
Nghị quyết số 41-NQ/TW ngày 10/10/2023 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ mới khẳng định doanh nhân là một trong những lực lượng nòng cốt của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Nghị quyết cũng yêu cầu quan tâm phát triển kinh tế hợp tác với vai trò nòng cốt của hợp tác xã. Tiếp đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân tạo thêm động lực cho các chủ thể kinh doanh trong nền kinh tế.
Nét riêng của doanh nhân hợp tác xã
Người đứng đầu một hợp tác xã cũng phải tìm thị trường, tính toán chi phí, đàm phán hợp đồng, đầu tư công nghệ như bất kỳ doanh nhân nào. Điểm khác biệt nằm ở mục tiêu và cách quản trị. Hợp tác xã tồn tại trước hết để phục vụ nhu cầu chung của thành viên; các quyết định quan trọng được thông qua theo nguyên tắc dân chủ, mỗi thành viên một phiếu biểu quyết; kết quả kinh doanh được phân phối chủ yếu theo mức độ sử dụng sản phẩm, dịch vụ của thành viên.
Vì vậy, thành công của một giám đốc hợp tác xã được đo bằng hai thước đo: hợp tác xã có lãi và thành viên có thu nhập ổn định hơn. Đó là tinh thần "việc nước và việc nhà đi đôi với nhau" ở quy mô một xã, một vùng sản xuất.
Kinh tế tập thể Đồng Nai qua những con số
Tính đến ngày 30/6/2026, thành phố Đồng Nai có 677 hợp tác xã đang hoạt động, gồm 411 hợp tác xã nông nghiệp, 234 hợp tác xã phi nông nghiệp và 32 quỹ tín dụng nhân dân. Khu vực này thu hút 56.700 thành viên, tạo việc làm cho 16.433 lao động, với tổng vốn điều lệ khoảng 3.556 tỷ đồng.
Theo số liệu tổng hợp phục vụ Đại hội đại biểu Liên minh Hợp tác xã thành phố lần thứ I, doanh thu bình quân của một hợp tác xã đạt khoảng 12,2 tỷ đồng/năm, lợi nhuận bình quân khoảng 1 tỷ đồng/năm. Toàn thành phố có 167 hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao, 194 hợp tác xã và tổ hợp tác tham gia liên kết chuỗi giá trị, 68 hợp tác xã và tổ hợp tác sở hữu 79 sản phẩm OCOP đạt 3 đến 4 sao. Phía sau mỗi con số là sự năng động của những người đứng đầu hợp tác xã.
Những doanh nhân đi lên từ ruộng vườn
Tối 12/10/2026, đúng dịp Ngày Doanh nhân Việt Nam, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tổ chức Lễ tôn vinh 96 Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới tại Hà Nội. Trong số những gương mặt được vinh danh có hai giám đốc hợp tác xã của thành phố Đồng Nai.
Ông Nguyễn Viết Vị, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Hợp tác xã Thương mại – Dịch vụ Phước Thiện, xã Tân Quan, từng rời công việc ở một doanh nghiệp lớn để về làm nông nghiệp. Ông cùng các cộng sự lai tạo giống mít ruột đỏ PT79, xây dựng vùng trồng hơn 200 ha, liên kết với hàng trăm hộ nông dân. Sản phẩm của hợp tác xã đạt OCOP 4 sao. Ông từng đạt danh hiệu Nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2023 và hiện là Chủ nhiệm Câu lạc bộ Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi thành phố Đồng Nai. Theo ông, đích đến cốt lõi của mọi liên kết là sự thịnh vượng của hội viên nông dân.
Ông Lê Văn Quyết, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp công nghệ cao Long Thành Phát, phường Long Thành, bắt đầu nuôi gà từ năm 2003 và là một trong những người đi đầu ở Đồng Nai đầu tư chuồng lạnh, chuồng tầng. Hợp tác xã hiện có 25 thành viên, trong đó 18 thành viên trực tiếp sản xuất và 7 thành viên liên kết, với quy mô khoảng 3 triệu con gà. Hợp tác xã đứng ra thương lượng giá con giống, thức ăn, thuốc thú y, tổ chức tiêu thụ theo hợp đồng và áp dụng quy trình kỹ thuật thống nhất cho các thành viên. Nhờ tự động hóa, một lao động có thể quản lý khoảng 20.000 con gà. Ông ví mỗi hộ chăn nuôi như một chiếc đũa: "10 người gom lại thành bó đũa".
Ở lĩnh vực chế biến, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Trường Phát, xã Nhơn Trạch, do bà Nguyễn Thị Bích Lệ làm Giám đốc, xây dựng chuỗi khép kín từ sản xuất, thu mua, chế biến đến tiêu thụ trên nền cây sen. Đơn vị đã phát triển hơn 40 sản phẩm, trong đó 33 sản phẩm đạt OCOP 3 sao và 4 sao, với mạng lưới hơn 60 đại lý trên cả nước.
Ba người, ba lĩnh vực, nhưng cùng cho thấy phẩm chất của người làm kinh doanh: nhìn ra lợi thế của địa phương, dám đầu tư công nghệ và giữ chữ tín với khách hàng. Điều làm nên giá trị riêng của họ là cách làm giàu bằng liên kết, để thành quả được chia sẻ với thành viên và người lao động tại chỗ.
Những việc còn phải làm
Bên cạnh kết quả đạt được, đội ngũ doanh nhân hợp tác xã còn nhiều mặt cần nâng lên. Trong 2.815 cán bộ quản lý hợp tác xã trên địa bàn, mới có 30,6% có trình độ cao đẳng, đại học trở lên. Thành phố vẫn còn 245 hợp tác xã ngưng hoạt động đang chờ giải thể. Nhiều hợp tác xã quy mô nhỏ, liên kết với doanh nghiệp còn lỏng lẻo, khả năng tiếp cận thị trường lớn và nguồn vốn còn hạn chế.
Đại hội đại biểu Liên minh Hợp tác xã thành phố Đồng Nai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026–2030 đã xác định ba nhiệm vụ đột phá: phát triển nguồn nhân lực; xây dựng hệ sinh thái liên kết hợp tác xã – doanh nghiệp; hỗ trợ liên kết chuỗi giá trị và phát triển kinh tế tập thể quy mô lớn. Chương trình hành động số 02/CTr-BCH của Ban Chấp hành khóa I xác định các ngành hàng chủ lực gồm sầu riêng, bưởi, chăn nuôi, dịch vụ logistics, thương mại và môi trường, đồng thời đề ra việc xây dựng đội ngũ tư vấn pháp lý hỗ trợ hợp tác xã đàm phán hợp đồng, phối hợp với Liên đoàn Doanh nghiệp.
Chương trình số 04/CTr-UBND ngày 20/8/2026 của Ủy ban nhân dân thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 có 1.080 hợp tác xã với 69.500 thành viên, khoảng 80% giám đốc hợp tác xã được bồi dưỡng nâng cao năng lực quản trị và khoảng 50% hợp tác xã nông nghiệp tham gia liên kết chuỗi. Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã thành phố tiếp tục là kênh vốn quan trọng, với dư nợ đến ngày 30/6/2026 trên 185,5 tỷ đồng.
Muốn đạt các mục tiêu đó, doanh nhân hợp tác xã cần được hỗ trợ nhiều hơn về đào tạo quản trị, kết nối thị trường và tiếp cận vốn. Về phía mình, mỗi giám đốc hợp tác xã cũng cần chủ động học hỏi, mạnh dạn ứng dụng công nghệ và liên kết với doanh nghiệp để đưa sản phẩm đi xa hơn.
Lời tri ân
Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10/2026, Liên minh Hợp tác xã thành phố Đồng Nai trân trọng gửi lời chúc mừng và tri ân tới các giám đốc, chủ tịch hội đồng quản trị, cán bộ quản lý hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và tổ hợp tác trên địa bàn. Những đóng góp thầm lặng của các doanh nhân hợp tác xã đã góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và xây dựng diện mạo mới cho thành phố Đồng Nai.
Kế thừa tinh thần bức thư năm 1945, đội ngũ doanh nhân hợp tác xã Đồng Nai sẽ tiếp tục làm giàu cho mình, cho thành viên và cho quê hương, cùng thành phố thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn mới.
TS. Vy Vũ Hồng Thảo
Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã thành phố Đồng Nai