Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trẻ, được đào tạo bài bản là yêu cầu cấp thiết của khu vực kinh tế tập thể thành phố Đồng Nai trong nhiệm kỳ 2026–2030. Nhân dịp kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, bài viết trao đổi về vai trò của thanh niên đối với hợp tác xã và những hoạt động Liên minh Hợp tác xã thành phố đang triển khai nhằm hỗ trợ thanh niên tham gia lĩnh vực này.
Thanh niên tham gia phát triển kinh tế tập thể thành phố Đồng Nai qua những con số
1. Yêu cầu về nguồn nhân lực của khu vực kinh tế tập thể
Theo số liệu của Liên minh Hợp tác xã thành phố, đến ngày 10/9/2026, toàn thành phố có 644 hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân đang hoạt động với 54.758 thành viên, 14.050 lao động thường xuyên và khoảng 1.089 tổ hợp tác. Trong 9 tháng năm 2026, thành phố có thêm 25 hợp tác xã được thành lập mới.
Trình độ của đội ngũ quản lý hiện chưa tương xứng với quy mô đó. Số liệu tổng hợp phục vụ Đại hội Liên minh cho thấy, trong 2.815 cán bộ quản lý hợp tác xã, có 860 người (30,6%) đạt trình độ cao đẳng, đại học trở lên; khoảng 60% có trình độ sơ cấp, trung cấp; số còn lại chưa qua đào tạo. Trong khi đó, yêu cầu về chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn xuất khẩu ngày càng cao. Toàn thành phố hiện mới có 13 hợp tác xã được cấp mã số vùng trồng xuất khẩu và 5 hợp tác xã đạt chứng nhận hữu cơ.
Chương trình số 04/CTr-UBND ngày 20/8/2026 của Ủy ban nhân dân thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 có 1.080 hợp tác xã và khoảng 80% giám đốc hợp tác xã được bồi dưỡng nâng cao năng lực quản trị. Khi số lượng hợp tác xã tăng thêm, cùng với việc bồi dưỡng đội ngũ hiện có, khu vực kinh tế tập thể cần thu hút thêm lao động trẻ được đào tạo bài bản vào làm việc và tham gia quản lý hợp tác xã.
2. Thanh niên với mô hình hợp tác xã kiểu mới
Thanh niên có lợi thế về khả năng tiếp thu công nghệ, cập nhật thông tin thị trường và sẵn sàng áp dụng phương thức sản xuất mới. Đó cũng là những yếu tố các hợp tác xã đang cần. Về phía thanh niên, việc tham gia hoặc thành lập hợp tác xã giúp giảm áp lực về vốn và rủi ro so với khởi nghiệp đơn lẻ, đồng thời có điều kiện liên kết với nông dân và vùng nguyên liệu tại địa phương.
Luật Hợp tác xã năm 2023, có hiệu lực từ ngày 01/7/2024, tạo thêm điều kiện cho mô hình hợp tác xã kiểu mới với cơ chế quản trị linh hoạt hơn và khả năng liên kết với doanh nghiệp. Đây là cơ sở pháp lý thuận lợi để thanh niên lựa chọn hình thức hợp tác xã khi lập nghiệp.
Trên địa bàn thành phố đã có những mô hình do người trẻ dẫn dắt. Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp số Bình Phước được thành lập năm 2022 tại khu vực Bù Gia Mập (tỉnh Bình Phước cũ), do anh Đặng Dương Minh Hoàng làm Giám đốc. Theo Đài Tiếng nói Việt Nam năm 2023, khi đó anh 35 tuổi, là chủ nông trại rộng hơn 50 ha với sản lượng bơ bình quân khoảng 100 tấn mỗi năm. Hợp tác xã được thành lập với 12 thành viên nòng cốt, hoạt động trong các lĩnh vực: ứng dụng sổ nhật ký điện tử cho nhà vườn, tư vấn kỹ thuật, cung ứng vật tư và kết nối nông dân với đơn vị thu mua. Mô hình cho thấy người quản lý trẻ có thể ứng dụng công nghệ để hỗ trợ sản xuất cho thành viên và nông dân trong vùng.
Tại phường Lộc Ninh, thanh niên Hồ Sĩ Hòa phát triển mô hình trồng cao su giống; thanh niên Phan Văn Dũng nuôi dúi thương phẩm và đang hướng dẫn hai thanh niên khác nhân rộng mô hình. Những mô hình kinh tế thanh niên như vậy cần được tổ chức Đoàn, Hội và Liên minh Hợp tác xã sớm nắm bắt để tư vấn, hỗ trợ phát triển thành tổ hợp tác, hợp tác xã khi đủ điều kiện.
3. Vai trò của tổ chức Đoàn, Hội
Cán bộ Đoàn, Hội ở cơ sở là lực lượng thường xuyên tiếp xúc với thanh niên, do đó cần được trang bị kiến thức về kinh tế tập thể để tuyên truyền, hướng dẫn. Năm 2026, Liên minh Hợp tác xã thành phố đã xây dựng Kế hoạch bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế tập thể cấp xã, đoàn thể và đến nay đã hoàn thành 04/04 lớp theo kế hoạch. Đối tượng tham gia là cán bộ phụ trách kinh tế tập thể ở cấp xã và cán bộ các đoàn thể, những người trực tiếp làm việc với nông dân, phụ nữ, thanh niên tại địa phương.
Trong 04 lớp nêu trên có một lớp dành riêng cho cán bộ Đoàn, Hội. Lớp do Liên minh Hợp tác xã thành phố chủ trì, phối hợp với Thành đoàn Đồng Nai và Đoàn Thanh niên phường Trảng Bom tổ chức trong hai ngày 07–08/9/2026 tại Trường Đại học Lâm nghiệp – Phân hiệu tại thành phố Đồng Nai, với 50 học viên là cán bộ Đoàn, Hội cơ sở. Nội dung lớp học tập trung vào Luật Hợp tác xã năm 2023, kỹ năng tư vấn thành lập tổ hợp tác, hợp tác xã, quản trị rủi ro và các chính sách hỗ trợ giai đoạn 2026–2030. Với kiến thức được trang bị, cán bộ Đoàn, Hội có thể hướng dẫn ban đầu cho thanh niên có nhu cầu thành lập tổ hợp tác, hợp tác xã và giới thiệu đến Liên minh để được tư vấn, hỗ trợ tiếp theo.
Về chính sách, Quyết định số 1184/QĐ-TTg ngày 01/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh, bổ sung Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021–2030 đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 25% doanh nghiệp khởi nghiệp mới do thanh niên làm chủ và 40% thanh niên tham gia kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Ngày 28/8/2026, Hội đồng nhân dân thành phố đã thông qua nghị quyết về phát triển thanh niên đến năm 2030, trong đó có nhóm chỉ tiêu về hỗ trợ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và tạo việc làm xanh cho thanh niên.
4. Hoạt động hỗ trợ của Liên minh Hợp tác xã thành phố
Đại hội đại biểu Liên minh Hợp tác xã thành phố Đồng Nai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026–2030 xác định phát triển nguồn nhân lực là nhiệm vụ đột phá thứ nhất. Chương trình hành động số 02/CTr-BCH ngày 10/7/2026 của Ban Chấp hành khóa I đề ra các giải pháp liên quan trực tiếp đến lao động trẻ, gồm: tham mưu chính sách thu hút sinh viên mới tốt nghiệp các ngành kinh tế, nông nghiệp, công nghệ thông tin về làm việc tại hợp tác xã; triển khai mô hình kèm cặp "Mentor – Mentee" giữa giám đốc hợp tác xã có kinh nghiệm và cán bộ trẻ; xây dựng nền tảng học tập số; liên kết với các trường đại học, viện nghiên cứu trên địa bàn.
Trong 9 tháng năm 2026, Liên minh đã tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố thành lập Tổ tư vấn Hợp tác xã thành phố Đồng Nai; trực tiếp tư vấn quy trình thành lập mới cho 08 nhóm với 30 sáng lập viên. Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã thành phố giải ngân 77.150 triệu đồng cho 05 hợp tác xã và 52 cá nhân là thành viên hợp tác xã, đạt 96,4% kế hoạch năm. Trung tâm Hỗ trợ hợp tác xã và doanh nghiệp phối hợp với Liên đoàn Hợp tác xã Raiffeisen Cộng hòa Liên bang Đức (DGRV) tổ chức tập huấn về nguyên tắc hợp tác xã, lập kế hoạch kinh doanh và kế toán cho nhà quản lý. Liên minh cũng đã ký kết chương trình phối hợp với Liên đoàn Doanh nghiệp và Hội Doanh nhân trẻ thành phố về xây dựng hệ sinh thái liên kết hợp tác xã và doanh nghiệp. Đây là những nguồn hỗ trợ mà thanh niên có thể tiếp cận khi tham gia lĩnh vực kinh tế tập thể.
5. Một số đề xuất
Để thu hút thanh niên tham gia phát triển kinh tế tập thể, tôi đề xuất Liên minh Hợp tác xã thành phố phối hợp với Thành đoàn, Hội Liên hiệp Thanh niên thành phố triển khai một số nội dung sau:
Thứ nhất, trên cơ sở kết quả lớp bồi dưỡng dành cho cán bộ Đoàn, Hội năm 2026, tiếp tục bố trí lớp riêng và tăng số lượng học viên là cán bộ Đoàn, Hội trong Kế hoạch bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế tập thể cấp xã, đoàn thể năm 2027; đồng thời đưa nội dung về hợp tác xã kiểu mới vào hoạt động của các câu lạc bộ khởi nghiệp tại các trường đại học, cao đẳng.
Thứ hai, kết nối các hợp tác xã có nhu cầu tiếp nhận sinh viên năm cuối thực tập và làm việc có hưởng lương, tạo nguồn tuyển dụng ổn định cho khu vực kinh tế tập thể.
Thứ ba, thông qua Tổ tư vấn Hợp tác xã thành phố, ưu tiên tư vấn cho các nhóm sáng lập viên là thanh niên; hướng dẫn chuyển đổi mô hình kinh tế hộ sang tổ hợp tác, hợp tác xã; kết nối với nguồn vốn của Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã thành phố và các chương trình hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp.
Thứ tư, khuyến khích các hợp tác xã giao cho cán bộ trẻ phụ trách các lĩnh vực chuyển đổi số, thương mại điện tử, xây dựng thương hiệu, qua đó đào tạo đội ngũ kế cận ngay trong quá trình làm việc.
6. Động lực tươi mới
Trải qua 70 năm xây dựng và trưởng thành, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam luôn là tổ chức tập hợp, đoàn kết thanh niên tham gia xây dựng và phát triển đất nước. Trong giai đoạn thành phố Đồng Nai phấn đấu tăng trưởng hai con số, việc tạo điều kiện để thanh niên tham gia hợp tác xã sẽ góp phần bổ sung nguồn nhân lực có chất lượng cho khu vực kinh tế tập thể, đồng thời mở thêm hướng lập nghiệp cho thanh niên ngay tại địa phương. Liên minh Hợp tác xã thành phố sẵn sàng phối hợp cùng các cấp bộ Đoàn, Hội trong thực hiện nhiệm vụ này trong giai đoạn mới của thành phố Đồng Nai năng động và tươi mới./.
TS. Vy Vũ Hồng Thảo
Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã thành phố Đồng Nai