Trong bối cảnh hiện nay, việc nhận thức đúng, đủ về bản chất và mô hình hoạt động của hợp tác xã là điều rất cần thiết, từ đó giúp nâng cao vị trí, vai trò của kinh tế tập thể trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
* Sau đây là sự khác biệt giữa mô hình hợp tác xã so với công ty cổ phần, doanh nghiệp
|
Nội dung
|
Hợp tác xã
|
Doanh nghiệp
|
|
Bản chất sở hữu
|
Thuộc sở hữu chung của các thành viên HTX
|
Thuộc chủ doanh nghiệp/cổ đông
|
|
Chủ thể quyết định
|
Thành viên HTX quyết định thông qua Đại hội thành viên
|
Chủ doanh nghiệp hoặc Hội đồng cổ đông
|
|
Nguyên tắc biểu quyết
|
Một thành viên – một phiếu, không phụ thuộc vốn góp
|
Phụ thuộc vào tỷ lệ góp vốn, ai góp vốn cao hơn có quyền quyết định cao nhất
|
|
Mục tiêu hoạt động
|
Phục vụ nhu cầu chung của thành viên, gắn hiệu quả kinh tế với hiệu quả xã hội
|
Tối đa hóa lợi nhuận cho chủ sở hữu/cổ đông
|
|
Vai trò người quản lý
|
Chủ tịch HĐQT, Giám đốc được bầu để điều hành, không phải chủ sở hữu
|
Giám đốc/CEO có thể đồng thời là chủ hoặc đại diện cho chủ sở hữu
|
|
Mối quan hệ với người tham gia
|
Thành viên vừa là chủ sở hữu, vừa là người sử dụng dịch vụ
|
Người lao động chủ yếu là người làm thuê
|
|
Đối tượng khách hàng
|
- Khách hàng đầu tiên của HTX, LHHTX là Thành viên
- Sau đó mới tới khách hàng ngoài HTX, LHHTX (không phải là thành viên)
|
Khách hàng trên thị trường
|
|
Cách thức chia lãi
|
- Chia theo tỷ lệ góp vốn
- Chia theo mức độ sử dụng dịch vụ
|
Chia theo góp vốn
|
|
Tính dân chủ
|
Dân chủ, bình đẳng, công khai
|
Phụ thuộc cơ cấu sở hữu vốn
|
|
Tính gắn kết
|
Đề cao hợp tác, tương trợ, lợi ích tập thể
|
Đề cao cạnh tranh, hiệu quả vốn
|
|
Mức độ bền vững
|
Phát triển ổn định, lâu dài, gắn với cộng đồng
|
Phụ thuộc mạnh vào thị trường và chủ sở hữu
|
Từ so sánh trên, có thể thấy: Nếu Doanh nghiệp lấy vốn làm trung tâm thì Hợp tác xã lấy thành viên làm trung tâm; Nếu Doanh nghiệp thuộc về chủ sở hữu, thì Hợp tác xã thuộc về tập thể thành viên. Chính sự khác biệt này tạo nên giá trị bền vững của mô hình hợp tác xã.
Nguồn: Hồng Quý