Nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026)
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với phát triển kinh tế tập thể (KTTT), hợp tác xã (HTX). Người xem đây là mô hình kinh tế mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần phát huy tinh thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau trong nhân dân để cùng phát triển sản xuất, nâng cao đời sống và xây dựng đất nước. Trong bối cảnh hiện nay, việc học tập và vận dụng tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào phát triển KTTT tiếp tục có ý nghĩa quan trọng, nhất là đối với Đồng Nai – địa phương đang từng bước khẳng định vai trò là trung tâm phát triển công nghiệp, dịch vụ, nông nghiệp công nghệ cao của khu vực Đông Nam Bộ.
Từ tư tưởng đến nền tảng lý luận bền vững
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển KTTT được hình thành từ rất sớm, gắn liền với quá trình Người tìm đường cứu nước và xây dựng nền tảng lý luận cho sự phát triển kinh tế của một quốc gia độc lập. Khi tiếp cận chủ nghĩa Mác - Lênin và nghiên cứu kinh nghiệm phong trào HTX trên thế giới, Người đã nhận thức sâu sắc vai trò của HTX như một hình thức tổ chức kinh tế tiến bộ, phù hợp với điều kiện của một đất nước có nền sản xuất nhỏ như Việt Nam.
Trong tác phẩm “Đường Kách mệnh” năm 1927, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành dung lượng đáng kể để giải thích bản chất của HTX bằng cách diễn đạt giản dị mà sâu sắc: HTX là “góp gạo thổi cơm chung”. Cách lý giải này không chỉ gần gũi với đời sống người dân mà còn thể hiện tư duy khoa học, đặt nền móng cho hệ thống lý luận về kinh tế tập thể ở Việt Nam.
Một dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành tư tưởng của Người là bức “Thư gửi điền chủ, nông gia Việt Nam” tháng 4/1946. Trong bối cảnh Đất nước vừa giành độc lập, phải đối mặt với nhiều khó khăn, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định nông nghiệp là nền tảng của nền kinh tế quốc gia và sự phát triển của nông nghiệp gắn chặt với đời sống người nông dân.
Theo phân tích của nhiều nhà khoa học, việc Người lựa chọn hình thức viết thư thay vì ban hành một văn bản hành chính cho thấy quan điểm nhất quán về tính tự nguyện và nhân văn của mô hình HTX. Các chuyên gia lý luận cũng nhấn mạnh, tư tưởng Hồ Chí Minh về HTX không chỉ là tư tưởng kinh tế, mà còn là tư tưởng xã hội sâu sắc.
Theo đó, tư tưởng Hồ Chí Minh về HTX trước hết là tư tưởng về đoàn kết và phát huy sức mạnh tập thể. Từ đó, HTX không chỉ là tổ chức kinh tế đơn thuần mà còn là phương thức tổ chức xã hội, tạo dựng niềm tin và sự gắn bó giữa các thành viên trong cộng đồng.
Điểm nổi bật trong tư tưởng của Người là sự kết hợp hài hòa giữa mục tiêu kinh tế và mục tiêu xã hội. HTX được xác định là công cụ giúp nâng cao năng suất lao động, cải thiện đời sống nhân dân, đồng thời tạo ra sự ổn định xã hội và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân. Người luôn đặt lợi ích của người dân làm trung tâm, coi đó là thước đo cao nhất cho hiệu quả của mọi mô hình kinh tế.
Liên minh Hợp tác xã thành phố Đồng Nai - bước vào kỷ nguyên phát triển mới
Thấm nhuần tư tưởng đó, trong thời gian qua, khu vực KTTT, HTX trên địa bàn thành phố Đồng Nai đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tính đến tháng 4 năm 2026, toàn địa phương có khoảng 1.082 tổ hợp tác, 907 HTX và 02 liên hiệp HTX. Trong đó có 662 HTX đang hoạt động với hơn 56.500 thành viên và trên 16.000 lao động thường xuyên. Các HTX hoạt động trên nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, thương mại dịch vụ, vận tải, tín dụng nhân dân… ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương, tạo việc làm, tăng thu nhập và ổn định đời sống cho người dân.
Đặc biệt, lĩnh vực HTX nông nghiệp tiếp tục phát triển theo hướng đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động và từng bước thích ứng với yêu cầu của nền kinh tế thị trường. Nhiều HTX đã chủ động ứng dụng khoa học kỹ thuật, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, xây dựng chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ nông sản, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và sức cạnh tranh trên thị trường. Một số HTX mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng tiết kiệm tài nguyên, thân thiện môi trường và từng bước chuyển đổi số trong quản lý, tiêu thụ sản phẩm. Đây chính là sự vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy nội lực, đoàn kết hợp tác và không ngừng đổi mới để phát triển.
Bên cạnh đó, Liên minh HTX thành phố Đồng Nai đã tích cực triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ phát triển KTTT như tuyên truyền Luật HTX năm 2023, tổ chức các lớp tập huấn, hỗ trợ xúc tiến thương mại, tư vấn thành lập mới HTX, hỗ trợ tiếp cận vốn vay thông qua Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX. Trong tháng 4 năm 2026, Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX đã giải ngân gần 17,9 tỷ đồng cho các thành viên HTX vay vốn phát triển sản xuất kinh doanh. Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ HTX cũng được quan tâm nhằm nâng cao năng lực quản trị, điều hành và thích ứng với yêu cầu phát triển mới.
Đồng thời, công tác tuyên truyền, vận động phát triển KTTT tiếp tục được tăng cường thông qua nhiều hình thức đa dạng như truyền thông trên báo, đài, mạng xã hội, tổ chức tập huấn, hội thảo chuyên đề và các hoạt động hưởng ứng Tháng hành động vì HTX năm 2026. Những hoạt động này góp phần nâng cao nhận thức của người dân về vai trò, vị trí của KTTT trong phát triển kinh tế - xã hội, đúng với tinh thần tư tưởng Hồ Chí Minh về lấy dân làm gốc và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, khu vực KTTT của thành phố vẫn còn một số khó khăn như quy mô HTX còn nhỏ, năng lực quản trị chưa đồng đều, khả năng cạnh tranh còn hạn chế, việc ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số còn chậm. Một số HTX gặp khó khăn về vốn, thị trường tiêu thụ và liên kết sản xuất. Điều này đòi hỏi cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa cả về tư duy và phương thức hoạt động để KTTT thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế bền vững.
Trong thời gian tới, để tiếp tục vận dụng hiệu quả tư tưởng Hồ Chí Minh vào phát triển KTTT, thành phố Đồng Nai cần tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp như nâng cao chất lượng hoạt động HTX theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực; hỗ trợ chuyển đổi số; đẩy mạnh liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; mở rộng các mô hình HTX kiểu mới gắn với xây dựng nông thôn mới nâng cao và phát triển kinh tế xanh. Đồng thời, cần tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, tự lực, tự cường trong mỗi HTX và mỗi thành viên để cùng nhau phát triển bền vững.
Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên, thành viên HTX và người lao động tiếp tục học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người bằng những hành động cụ thể, thiết thực. Đối với khu vực KTTT thành phố Đồng Nai, đó là tinh thần đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, chủ động vượt khó, xây dựng các HTX ngày càng phát triển hiệu quả, bền vững, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong giai đoạn mới.
Thái Công