Sau hơn 10 năm triển khai thực hiện Nghị định số 45/2012/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách khuyến công đã góp phần tạo nền tảng thúc đẩy phát triển công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp ở khu vực nông thôn. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế - xã hội thay đổi nhanh chóng, yêu cầu về phát triển bền vững, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số ngày càng rõ nét, nhiều quy định đã bộc lộ hạn chế, cần được điều chỉnh. Chính vì vậy, ngày 27/8/2025 Chính phủ ban hành Nghị định số 235/2025/NĐ-CP sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số 45/2012/NĐ-CP và có hiệu lực kể từ ngày 15/10/2025.
Mở rộng đối tượng thụ hưởng
Một trong những điểm mới quan trọng là việc bổ sung THT, HTX, liên hiệp HTX và hộ kinh doanh sản xuất công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp ở nông thôn vào danh sách đối tượng áp dụng. Trước đây, các HTX hay THT thường khó tiếp cận chính sách khuyến công do phạm vi áp dụng còn hẹp, chủ yếu tập trung vào doanh nghiệp. Nay, sự mở rộng này giúp các mô hình kinh tế tập thể có thêm cơ hội tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ từ Nhà nước.
Hỗ trợ thiết thực cho hoạt động sản xuất – kinh doanh
Nghị định số 235/2025/NĐ-CP bổ sung nhiều chính sách hỗ trợ trực tiếp gắn với nhu cầu thực tế của THT, HTX. Cụ thể: Trong công tác đào tạo nghề, không chỉ là các khóa học lý thuyết, chính sách mới nhấn mạnh đến đào tạo theo hình thức “kèm cặp, truyền nghề”, phù hợp với môi trường sản xuất ở nông thôn; trong ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số, các HTX sản xuất thủ công mỹ nghệ có thể nhận hỗ trợ trong việc xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật, áp dụng thương mại điện tử để mở rộng thị trường; trong phát triển sản phẩm và xúc tiến thương mại, HTX có sản phẩm tiêu biểu sẽ được hỗ trợ tham gia hội chợ, triển lãm, đăng ký nhãn hiệu, thậm chí đầu tư phòng trưng bày giới thiệu sản phẩm. Điều này giúp tăng giá trị sản phẩm, tạo thương hiệu bền vững.
Ngành nghề ưu tiên và chính sách khuyến khích đặc biệt
Nghị định số 235/2025/NĐ-CP tiếp tục khuyến khích các ngành công nghiệp phục vụ nông nghiệp, chế biến nông sản, thủ công mỹ nghệ truyền thống. Theo đó, ngành nghề ưu tiên gồm: (1) Ưu tiên các chương trình, đề án hỗ trợ phát triển công nghiệp cơ khí, công nghiệp hoá chất phục vụ nông nghiệp; công nghiệp chế biến nông - lâm thủy sản; công nghiệp hỗ trợ; áp dụng sản xuất sạch hơn trong công nghiệp, sản xuất và tiêu dùng bền vững. (2) Ưu tiên các chương trình, đề án hỗ trợ chuyển đổi số, phát triển các sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu; sản phẩm thuộc các chương trình phát triển sản phẩm công nghiệp chủ lực; công nghiệp mũi nhọn; công nghiệp trọng điểm của quốc gia, vùng, miền và từng địa phương; sản xuất sản phẩm sử dụng nguyên liệu tại chỗ, sản phẩm có thị trường xuất khẩu. (3) Ưu tiên các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp, thủ công mỹ nghệ truyền thống có nguy cơ mai một, thất truyền. (4) Đặc biệt, Nghị định số 235/2025/NĐ-CP bổ sung khoản 2a sau khoản 2 Điều 6 như sau: “Trường hợp các cơ sở công nghiệp nông thôn cùng đáp ứng điều kiện hỗ trợ theo quy định thì ưu tiên lựa chọn cơ sở do phụ nữ làm chủ, cơ sở sử dụng nhiều lao động nữ, lao động yếu thế và lao động là người dân tộc thiểu số hơn”.
Ý nghĩa và tác động đối với THT, HTX
Việc ban hành Nghị định 235/2025/NĐ-CP tạo điều kiện cho THT, HTX tiếp cận nguồn lực hỗ trợ công bằng hơn, không còn khoảng cách giữa doanh nghiệp và kinh tế tập thể; Giúp nâng cao năng lực sản xuất, gia tăng giá trị sản phẩm, nhờ ứng dụng máy móc, công nghệ, chuyển đổi số; Mở rộng thị trường tiêu thụ, nhờ chính sách hỗ trợ xúc tiến thương mại, hội chợ, triển lãm; Khuyến khích phát triển bền vững, thông qua ưu tiên áp dụng sản xuất sạch hơn, tiêu dùng bền vững.
Có thể thấy, Nghị định 235/2025/NĐ-CP không chỉ tháo gỡ những hạn chế trước đây mà còn mở ra cơ hội mới để THT, HTX khẳng định vai trò trong phát triển công nghiệp nông thôn. Khi chính sách đi vào cuộc sống, các THT, HTX biết tận dụng tốt sẽ có thêm động lực đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế địa phương.
Nguồn: Thái Công