Thực hiện Quyết định số 1318/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Phê duyệt Kế hoạch phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã giai đoạn 2021 – 2025 và Quyết định số 1804/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã giai đoạn 2021 – 2025. UBND tỉnh đã chỉ đạo cho các đơn vị liên quan rà soát để sửa đổi, bổ sung hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã; đồng thời ban hành về Chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã giai đoan 2021-2025; Tỉnh ủy, UBND tỉnh tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã trên địa bàn tỉnh, Tỉnh ủy Đồng Nai đã ban hành Kế hoạch số 227-KH/TU ngày 20/02/2023 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh triển khai thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 16/6/2022 Hội nghị lần tứ 5, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XIII) về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới, đồng thời, tổ chức quán triệt, học tập, triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh; Các Sở, ban, ngành tỉnh, chính quyền, đoàn thể các cấp thường xuyên kiểm tra, theo dõi, hướng dẫn, hỗ trợ giải quyết, tháo gỡ kịp thời hơn các khó khăn, vướng mắc của kinh tế tập thể, HTX, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức kinh tế tập thể, HTX phát triển.
Liên minh Hợp tác xã tỉnh đã tích cực phối hợp các sở, ngành, địa phương thực hiện đổi mới và phát triển các loại hình kinh tế tập thể phải theo đúng quy định của pháp luật và Luật Hợp tác xã; dần khắc phục các yếu kém, hạn chế hiện nay; nâng cao hiệu quả hoạt động trên cơ sở đảm bảo các nguyên tắc, giá trị HTX và các quy định của pháp luật; hỗ trợ liên kết, hợp tác về kinh tế, xã hội trong khu vực kinh tế tập thể; phát triển đa dạng các Tổ hợp tác, HTX trong các lĩnh vực, ngành nghề, thu hút đông đảo người lao động tham gia phát triển HTX; gắn hiệu quả kinh tế với hiệu quả xã hội của HTX, góp phần giải quyết việc làm, xoá đói, giảm nghèo bền vững; cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của các thành viên và cộng đồng dân cư địa phương, nhất ở vùng nông thôn, miền núi.
Sau hơn 2,5 năm thực hiện Chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã giai đoan 2021-2025, khu vực kinh tế tập thể của tỉnh đã đạt được những chuyển biến khá tích cực, đó là: Nhận thức của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và nhân dân về vị trí, vai trò của việc phát triển kinh tế tập thể trong điều kiện đất nước hội nhập ngày càng sâu, rộng vào nền kinh tế thế giới. Số lượng các tổ chức kinh tế tập thể, mà nòng cốt là hợp tác xã ngày càng phát triển khá mạnh. Khuyến khích phát triển mạnh hợp tác xã theo Luật hợp tác xã năm 2012 và hợp tác xã thu hút thêm thành viên; vận động thành viên góp thêm vốn; khuyến khích hợp tác xã thành lập doanh nghiệp của hợp tác xã và thành lập hợp tác xã từ các doanh nghiệp; tiếp tục củng cố mở rộng và phát triển hợp tác xã trong các ngành, lĩnh vực, đặc biệt là các ngành lĩnh vực mới, như: quản lý chợ; y tế; dịch vụ vệ sinh môi trường; hợp tác xã của phụ nữ, hợp tác xã của thanh niên, hợp tác xã của cựu chiến binh...
Kinh tế tập thể tiếp tục phát triển trên địa bàn toàn tỉnh. Người dân đã liên kết để khai thác và vận dụng được các các chính sách, điều kiện tự nhiên - xã hội, nghề truyền thống, đặc sản của địa phương để tổ chức sản xuất theo xu hướng phát triển mô hình kinh tế tập thể, HTX ở khắp các vùng trong tỉnh. Quy mô và hiệu quả hoạt động của phần lớn HTX có xu hướng tăng lên, lợi ích đem lại cho các thành viên HTX ngày càng cao. HTX tham gia chuỗi giá trị đã chủ động tìm kiếm thị trường, xúc tiến thương mại và xuất khẩu trực tiếp tăng lên. Cán bộ quản lý HTX có xu hướng được đào tạo chuyên môn và trẻ hóa, có năng lực quản trị, tinh thần khởi nghiệp, năng động, tích cực tìm kiếm và huy động nguồn lực về vốn, công nghệ cao, quan tâm xây dựng thương hiệu, thị trường tiêu thụ đầu ra cho sản phẩm của HTX.
Đến nay, toàn tỉnh có 802 CLB-THT với 28.252 tổ viên. Trong đó lĩnh vực trồng trọt 529 THT (chiếm 66%), chăn nuôi 200 THT (chiếm 25%), thủy sản 24 THT (chiếm 3%), dịch vụ tổng hợp 49 THT (chiếm 6%). Doanh thu bình quân của một THT ước đạt là 1.204 triệu đồng/năm, lãi bình quân một THT đạt 277 triệu đồng/năm. Các CLB-THT hoạt động trên lĩnh vực nông nghiệp từng bước liên kết hỗ trợ nhau, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, nâng giá trị sản phẩm, tăng thu nhập cho hộ thành viên, phát huy tinh thần tương trợ nhau trong sản xuất và đời sống, xoá đói giảm nghèo cho các hộ thành viên. Một số THT đã quan tâm đến phát triển sản phẩm, hiện có 05 THT tham gia chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) với 05 sản phẩm được chứng nhận đạt hạng 3 sao. Tuy nhiên, phần lớn các THT vẫn chưa có hoạt động kinh tế chung mà chủ yếu hỗ trợ nhau thông qua việc học tập, trao đổi kinh nghiệm, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất.
Về hợp tác xã (HTX), Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND): đến thang 6/2023, trên địa bàn toàn tỉnh có 484 HTX, QTDND và LH HTX, trong đó: có 397 HTX, QTDND, LHHTX đang hoạt động, với tổng vốn điều lệ là 1.931.775 triệu đồng, 47.969 thành viên và 7.679 lao động;. Nhìn chung các hợp tác xã mới được thành lập hoạt động đa dạng về ngành nghề, lĩnh vực; nhiều hợp tác xã được củng cố, đổi mới về tổ chức và hoạt động; thành viên tham gia hợp tác xã có chiều hướng tăng lên; vốn điều lệ của hợp tác xã ngày càng lớn; lĩnh vực hoạt động ngày càng rộng, tạo việc làm và thu nhập thường xuyên cho người lao động. Quy mô vốn góp và loại hình hoạt động, lĩnh vực ngành nghề ngày càng lớn, phủ khắp các địa phương trên địa bàn tỉnh. Chất lượng hoạt động của các tổ chức kinh tế tập thể ngày càng đi vào thực chất hơn; tỷ lệ hợp tác xã hoạt động có hiệu quả chiếm trên 63% tổng số hợp tác xã trên địa bàn. Bộ máy tổ chức kinh tế tập thể đã có một bước chuyển biến về năng lực, trình độ quản lý, trình độ sản xuất - kinh doanh và từng bước khẳng định được vị trí, vai trò của mình trong nền kinh tế thị trường, trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhà, đã tập trung đầu tư chiều sâu, tăng vốn, tài sản, ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất để nâng cao hiệu quả hoạt động; sản phẩm hàng hóa của các tổ chức kinh tế tập thể ngày càng nhiều và đa dạng, chất lượng sản phẩm ngày càng tốt hơn. Tổ chức kinh tế tập thể đã từng bước khai thác, huy động được các nguồn lực to lớn trong nhân dân và xã hội; góp phần giải quyết lao động nhàn rỗi ở nông thôn, phát triển nhiều ngành nghề mới và khai thác được tiềm năng, thế mạnh sẵn có ở các địa phương, góp phần thực hiện chính sách an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững, bảo vệ môi trường nông thôn, giữ vững an ninh chính trị - trật tự an toàn xã hội và góp phần quan trọng trong thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới của tỉnh Đồng Nai.
Tuy nhiên, hoạt động kinh tế tập thể vẫn còn hạn chế, có 83 HTX, QTDND ngưng hoạt động và đang trong giai đoạn hoàn chỉnh thủ tục giải thể, yếu kém; tốc độ tăng trưởng của khu vực kinh tế tập thể chậm. Một số hợp tác xã hoạt động với quy mô nhỏ, thiếu vốn, thiếu cơ sở vật chất, nội dung hoạt động còn đơn điệu, chưa mở thêm dịch vụ phục vụ thành viên, sự liên kết giữa các HTX với nhau và giữa HTX với doanh nghiệp chưa nhiều; đội ngũ cán bộ quản lý phần lớn chưa được đào tạo… từ đó khó thu hút và huy động vốn góp của thành viên.
TNK