KHI NÔNG TRẠI TRỞ THÀNH ĐIỂM ĐẾN, HỢP TÁC XÃ MỞ THÊM CÁNH CỬA TỪ NÔNG NGHIỆP

Tiếp tục hành trình học tập kinh nghiệm tại tỉnh Sơn La, Đoàn công tác Liên minh Hợp tác xã thành phố Đồng Nai đã đến thăm và làm việc với Hợp tác xã Dịch vụ và Du lịch nông nghiệp Bon Bon, xã Mường Sang, tỉnh Sơn La. Tại đây, đoàn có thêm một góc nhìn về cách biến nông sản thành trải nghiệm, biến nông trại thành điểm đến và mở rộng giá trị của hợp tác xã (HTX) từ sản xuất sang dịch vụ, du lịch.

Khi vườn cây trở thành không gian trải nghiệm

Đón Đoàn công tác tại HTX Dịch vụ và Du lịch nông nghiệp Bon Bon (Bon Bon Farm) là chị Nguyễn Thị Thảo Linh, người đại diện theo pháp luật, Giám đốc HTX, cùng đại diện một số thành viên.

Không gian Bon Bon Farm không đơn thuần là những khu sản xuất nông nghiệp mà còn có các loại cây trái đặc sắc, khu vực check-in, không gian hoa, cửa hàng giới thiệu sản phẩm và các dịch vụ phục vụ du khách. Với đoàn công tác, việc tham quan cũng trở thành quá trình vừa quan sát, vừa ghi chép để tìm hiểu cách HTX tổ chức sản xuất và kinh doanh.

HTX giới thiệu mô hình trồng nhiều loại cây như phúc bồn tử (mâm xôi), sung Mỹ, cà chua cherry, nho mẫu đơn, chanh leo, dâu tây cùng các giống bầu, bí có hình dáng và kích thước độc đáo. Các loại cây không chỉ phục vụ thị trường mà còn tạo sức hút cho hoạt động tham quan, trải nghiệm.

Du khách đến Bon Bon Farm không chỉ ngắm vườn mà còn có thể hái trái, thưởng thức nông sản ngay tại vườn, mua sản phẩm tại cửa hàng và sử dụng dịch vụ ăn uống. Nhờ đó, giá trị của sản phẩm nông nghiệp được mở rộng thay vì chỉ dừng lại ở khâu thu hoạch.

Từ một trái cây đến một câu chuyện đầy cảm hứng

Điểm đáng chú ý ở Bon Bon Farm là cách HTX tổ chức các loại cây trồng và dịch vụ thành một hệ sinh thái trải nghiệm. Phúc bồn tử, sung Mỹ, cà chua cherry hay những giống bầu, bí đặc biệt vừa là sản phẩm nông nghiệp, vừa tạo nên sự mới lạ cho du khách. Các khu vực hoa, check-in và dịch vụ ăn uống góp phần kéo dài thời gian trải nghiệm.

Nhiều loại trái cây quý và “lạ” tại Bon Bon Farm

Một du khách có thể tham quan, chụp ảnh, tự tay hái trái, thưởng thức sản phẩm, mua hàng mang về và sử dụng dịch vụ ăn uống. Nhiều hoạt động được kết nối trong cùng một không gian, qua đó tạo thêm doanh thu và tăng giá trị trên mỗi lượt khách.

Cách làm này phù hợp với xu hướng phát triển nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm tại Mộc Châu - Sơn La. Bon Bon Farm cho thấy nông nghiệp có thể trở thành nền tảng để phát triển du lịch; du lịch trở thành kênh quảng bá, tiêu thụ sản phẩm; còn HTX là đơn vị tổ chức để kết nối các hoạt động đó.

Các thành viên Đoàn tham quan mô hình trồng chanh leo tại Bon Bon Farm

“Làm nông” nhưng không chỉ nghĩ chuyện bán nông sản

Một trong những điểm Đoàn công tác quan tâm là cách HTX mở rộng không gian hoạt động. Nếu tư duy truyền thống bắt đầu bằng câu hỏi “Trồng cây gì để bán?”, thì Bon Bon farm gợi ra cách tiếp cận rộng hơn: trồng cây gì, tổ chức không gian thế nào và cung cấp dịch vụ gì để khách hàng muốn đến, trải nghiệm và quay lại.

Đó là sự thay đổi trong tư duy kinh doanh nông nghiệp. Giá trị nông sản hiện nay không chỉ nằm ở sản lượng mà còn ở nguồn gốc, chất lượng, trải nghiệm và câu chuyện phía sau sản phẩm.

Khi khách hàng trực tiếp bước vào khu sản xuất, nhìn thấy cây trồng, quy trình chăm sóc, tự tay thu hái và thưởng thức sản phẩm, khoảng cách giữa người sản xuất và người tiêu dùng được rút ngắn, qua đó góp phần tạo dựng niềm tin.

Những cây trái “lạ” và bài học không hề lạ

Sự đa dạng của cây trồng tại Bon Bon Farm cho thấy một cách tiếp cận khác trong lựa chọn sản phẩm. HTX không nhất thiết chỉ trồng những cây quen thuộc tại địa phương mà có thể nghiên cứu thị trường, thử nghiệm giống mới, tạo sản phẩm mới và đưa sản phẩm vào một hệ sinh thái dịch vụ phù hợp.

Đây cũng là bài học có ý nghĩa đối với HTX trên địa bàn thành phố Đồng Nai. Trong điều kiện cạnh tranh ngày càng cao, nếu chỉ sản xuất những sản phẩm phổ biến rồi chờ thị trường tìm đến thì khó tạo lợi thế khác biệt. Ngược lại, việc khai thác lợi thế địa phương, nghiên cứu nhu cầu khách hàng, đa dạng hóa sản phẩm và kết hợp sản xuất với dịch vụ có thể tạo ra những giá trị mới.

Từ một khu vườn có thể hình thành một điểm đến; từ một sản phẩm có thể hình thành một câu chuyện; và từ một HTX sản xuất nông nghiệp có thể hình thành một mô hình kinh tế đa giá trị.

HTX Dịch vụ và Du lịch nông nghiệp Bon Bon hiện có diện tích sản xuất khoảng 5 ha, tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 20 lao động với thu nhập khoảng 7-9 triệu đồng/người/tháng. Đây là minh chứng cho việc phát triển nông nghiệp gắn với dịch vụ có thể mở rộng không gian tạo việc làm ở khu vực nông thôn.

Đó cũng là câu chuyện về tư duy đa giá trị trong nông nghiệp: sản xuất tạo ra nông sản; nông sản tạo ra trải nghiệm; trải nghiệm thu hút du khách; du khách trở thành khách hàng và khách hàng quay trở lại tạo thêm thị trường cho HTX. Để vận hành hiệu quả, mô hình đòi hỏi năng lực tổ chức, quản trị, marketing, dịch vụ và kiểm soát chất lượng.

Học cách “làm khác” để tạo giá trị mới

Rời Bon Bon Farm, Đoàn công tác mang theo thêm một góc nhìn về HTX kiểu mới. Nếu những điểm đến trước giúp đoàn nhìn rõ hơn câu chuyện tổ chức vùng sản xuất, liên kết thành viên, xây dựng tiêu chuẩn và phát triển thị trường, thì Bon Bon mở ra một hướng tiếp cận khác: đừng chỉ bán sản phẩm, hãy tạo ra giá trị xung quanh sản phẩm.

Một vườn cây có thể là nơi sản xuất, nhưng nếu được tổ chức tốt, đó cũng có thể là nơi trải nghiệm, quảng bá thương hiệu, tiêu thụ sản phẩm và kết nối người sản xuất với người tiêu dùng.

Học tập kinh nghiệm không phải để sao chép một mô hình từ nơi này sang nơi khác. Điều quan trọng hơn là nhận diện được tư duy phía sau mô hình để vận dụng phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương.

Với thành phố Đồng Nai, nơi có nền nông nghiệp đa dạng, thị trường lớn và tiềm năng phát triển dịch vụ, du lịch nông nghiệp, câu chuyện từ Bon Bon Farm có thể gợi mở thêm nhiều hướng đi cho HTX: xây dựng sản phẩm đặc trưng, tổ chức không gian trải nghiệm, phát triển điểm giới thiệu sản phẩm và kết nối nông nghiệp với thương mại, dịch vụ, du lịch.

Hành trình Sơn La vì vậy vẫn đang tiếp tục. Mỗi điểm đến mở thêm một góc nhìn, mỗi HTX mang đến một cách làm. Bởi học tập kinh nghiệm, suy cho cùng, không phải để trở thành một Bon Bon Farm thứ hai, mà để tìm được cách làm phù hợp hơn cho chính mình.

 Thanh Hiền - Mỹ Hiệp