OCOP – CẦU NỐI ĐƯA SẢN PHẨM HỢP TÁC XÃ VƯƠN XA

Trong bối cảnh yêu cầu phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm địa phương, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã và đang khẳng định vai trò là cầu nối quan trọng, gắn kết sản xuất với thị trường, đưa sản phẩm của các hợp tác xã (HTX) tỉnh Đồng Nai từng bước vươn xa.

OCOP – cầu nối từ sản xuất nhỏ lẻ đến thị trường rộng lớn

Thực tiễn cho thấy, trước khi tham gia OCOP, nhiều HTX nông nghiệp trên địa bàn tỉnh vẫn chủ yếu sản xuất theo quy mô nhỏ, tiêu thụ nông sản thô, phụ thuộc lớn vào thương lái nên giá trị kinh tế chưa cao, đầu ra thiếu ổn định. OCOP đã trở thành cầu nối đầu tiên, giúp thay đổi tư duy sản xuất của nông dân và HTX từ manh mún sang liên kết, từ tự phát sang bài bản.

Thông qua hệ thống tiêu chí OCOP, các HTX được định hướng chuẩn hóa toàn bộ quy trình từ sản xuất, thu hoạch, chế biến đến đóng gói, xây dựng nhãn mác, truy xuất nguồn gốc và kể câu chuyện sản phẩm. Quá trình này không chỉ nâng cao chất lượng hàng hóa mà còn giúp HTX từng bước tiếp cận tư duy kinh tế thị trường, chuyển từ “bán cái mình có” sang “bán cái thị trường cần”.

Chuyển dịch mạnh từ số lượng sang chất lượng

Đến nay, toàn tỉnh Đồng Nai có gần 500 sản phẩm OCOP của khoảng 300 chủ thể kinh tế được công nhận. So với các giai đoạn trước, điểm nổi bật không chỉ là số lượng sản phẩm tăng nhanh, mà còn là sự gia tăng rõ rệt các sản phẩm đạt hạng 4 sao, 5 sao. Điều này cho thấy OCOP đã thực sự phát huy vai trò dẫn dắt, thúc đẩy các chủ thể, đặc biệt là HTX, tập trung đầu tư vào chất lượng, thương hiệu và tính bền vững của sản phẩm.

Mặc dù sản phẩm OCOP của khu vực kinh tế tập thể chỉ chiếm khoảng 19,5% tổng số sản phẩm OCOP toàn tỉnh, song lại mang giá trị kinh tế đáng kể. Với lợi thế về liên kết sản xuất, vùng nguyên liệu tập trung và tổ chức quản lý đồng bộ, nhiều HTX đã mạnh dạn đầu tư chế biến, cải tiến mẫu mã, bao bì, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của hệ thống phân phối hiện đại và từng bước tiếp cận các thị trường tiềm năng.

Đòn bẩy chế biến sâu – nâng tầm giá trị nông sản HTX

Xác định chế biến sâu là khâu then chốt để nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản, Liên minh HTX tỉnh Đồng Nai đã đóng vai trò cầu nối tích cực trong việc hỗ trợ các HTX đổi mới tư duy và phương thức sản xuất. Thông qua công tác tuyên truyền, đào tạo, tham quan, học tập mô hình HTX kiểu mới, nhiều HTX đã từng bước chuyển từ sản xuất thô sang phát triển sản phẩm chế biến.

Bên cạnh đó, Liên minh HTX tỉnh còn hỗ trợ các HTX tiếp cận nguồn vốn ưu đãi từ Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX, nguồn vốn khuyến công; đồng thời phối hợp với các sở, ngành chuyển giao tiến bộ khoa học – kỹ thuật, công nghệ chế biến. Nhờ vậy, nhiều sản phẩm OCOP của HTX như các sản phẩm từ sen, ca cao, nông sản sấy… đã được nâng cao giá trị, kéo dài thời gian bảo quản, tăng khả năng cạnh tranh và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Kết nối thị trường – đưa sản phẩm HTX “lên kệ” và “lên sàn”

Không dừng lại ở chuẩn hóa và chế biến, OCOP tiếp tục phát huy vai trò cầu nối trong khâu tiêu thụ sản phẩm. Thông qua sự phối hợp giữa Liên minh HTX tỉnh với các sở, ngành liên quan, sản phẩm OCOP của HTX được hỗ trợ quảng bá, trưng bày tại các hội chợ, triển lãm, điểm dừng chân, khu du lịch trên địa bàn tỉnh.

Nhiều HTX đã từng bước đưa sản phẩm vào hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện lợi, qua đó khẳng định uy tín và thương hiệu trên thị trường. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số, các HTX còn được tập huấn kỹ năng bán hàng trực tuyến, livestream, đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, giúp nông sản Đồng Nai tiếp cận người tiêu dùng trên phạm vi cả nước.

OCOP gắn với du lịch – hướng đi mới cho HTX Đồng Nai

Một điểm nhấn trong triển khai OCOP tại Đồng Nai là sự gắn kết giữa sản phẩm OCOP với du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm. Các HTX không chỉ bán sản phẩm mà còn bán trải nghiệm, giá trị văn hóa và câu chuyện của vùng đất, con người địa phương.

Du khách tham quan các vườn cây, cơ sở sản xuất, được trực tiếp trải nghiệm quy trình canh tác, chế biến và mua sắm sản phẩm OCOP ngay tại chỗ. Đây được xem là hình thức “xuất khẩu tại chỗ” hiệu quả, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, tăng thu nhập cho HTX và người dân nông thôn.

Khẳng định vai trò OCOP trong phát triển kinh tế tập thể

Có thể khẳng định, OCOP đã và đang thực sự trở thành cầu nối quan trọng, giúp sản phẩm của các HTX tỉnh Đồng Nai vượt qua rào cản về quy mô, chất lượng và thị trường để vươn xa. Chương trình không chỉ góp phần nâng tầm nông sản địa phương mà còn thúc đẩy kinh tế tập thể phát triển theo hướng bền vững, gắn với mục tiêu xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu trên địa bàn tỉnh.

* Danh sách các sản phẩm đạt OCOP 3 sao, 4 sao của các THT, HTX trên địa bàn tỉnh Đồng Nai

Nguồn: Anh Thư