Nông nghiệp trong bối cảnh mới
Trong quá trình hội nhập và phát triển, nông nghiệp Việt Nam đã và đang đứng trước yêu cầu chuyển mình mạnh mẽ. Từ chỗ chú trọng đảm bảo an ninh lương thực, nay ngành nông nghiệp cần phát triển theo hướng kinh tế nông nghiệp, gắn với nhu cầu thị trường và chuỗi giá trị. Nông dân và hợp tác xã (HTX) không chỉ sản xuất nông sản mà còn phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng, an toàn, minh bạch và giá trị gia tăng.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều hộ nông dân, HTX vẫn duy trì sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, quản lý bằng sổ tay truyền thống, thiếu nhật ký canh tác. Điều này dẫn đến khó khăn cho việc kiểm soát chất lượng, minh chứng nguồn gốc – yếu tố quan trọng để tham gia chuỗi cung ứng hiện đại và xuất khẩu.
Trong bối cảnh đó, sự phát triển của khoa học – công nghệ, đặc biệt là công nghệ số, đang mở ra cơ hội lớn để nông nghiệp nâng tầm, đáp ứng được yêu cầu ngày càng khắt khe của người tiêu dùng. Các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước – từ Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 16/6/2022 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đến Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 - đều nhấn mạnh vai trò của đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ số trong nông nghiệp.
Phần mềm nhật ký sản xuất – công cụ quản lý hiện đại
Phần mềm nhật ký sản xuất ra đời đã giúp HTX và nông dân hiện đại hóa phương thức quản lý. Toàn bộ quy trình từ làm đất, gieo trồng, chăm sóc, thu hoạch đến tiêu thụ được ghi chép, lưu trữ và tra cứu dễ dàng trên nền tảng số.
Tại Việt Nam, nhiều ứng dụng đang được triển khai rộng rãi như Facefarm, CheckVN, Farm Diary, SmartNote… Đây là những công cụ hỗ trợ HTX nâng cao năng lực quản trị, truy xuất nguồn gốc và tạo niềm tin với người tiêu dùng.
Những mô hình điển hình
Hợp tác xã Rau quả sạch Chúc Sơn (Phường Chương Mỹ, TP. Hà Nội): Xác định nông nghiệp không thể đứng ngoài cuộc trong chuyển đổi số, HTX đã ứng dụng phần mềm nhật ký sản xuất Facefarm của Công ty Sorimachi vào hoạt động sản xuất rau quả sạch. Việc ứng dụng phần mềm đã giúp các thành viên tuân thủ quy trình chung, ghi chép đầy đủ và quản lý đơn hàng. Nhờ đó, HTX rút ngắn 50% thời gian xử lý đơn, tiết kiệm chi phí và tăng thu nhập.
Hợp tác xã Thương mại Dịch vụ Cây Xoài Xuân Trường (xã Xuân Lộc tỉnh Đồng Nai): Ứng dụng Facefarm vào sản xuất xoài cát Hòa Lộc, tạo thuận lợi cho truy xuất nguồn gốc và xây dựng chuỗi liên kết. HTX đang hướng tới mô hình cánh đồng mẫu lớn với hàng chục hécta xoài.
Vùng trồng sầu riêng xuất khẩu: Nhiều cơ sở đóng gói đã sử dụng phần mềm quản lý vùng trồng – Farm Diary vào trong hoạt động sản xuất để đáp ứng tiêu chuẩn an toàn và truy xuất nguồn gốc theo yêu cầu thị trường Trung Quốc. Đến tháng 5/2025, cả nước đã có 1.396 mã vùng trồng và 188 cơ sở đóng gói được cấp phép xuất khẩu.
Xu thế tất yếu
Những kết quả trên cho thấy, chuyển đổi số trong nông nghiệp không chỉ là xu thế mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. Phần mềm nhật ký sản xuất số là giải pháp thiết thực giúp HTX và nông dân Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, khẳng định thương hiệu nông sản, góp phần vào mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững và hội nhập quốc tế.
Nguồn: Thanh Phương-Hồng Quý