ĐỒNG HÀNH TỪ Ý TƯỞNG ĐẾN HỢP TÁC XÃ

Tại hội trường Ủy ban nhân dân xã Đăk Nhau, thành phố Đồng Nai, một lớp tập huấn phổ biến Luật Hợp tác xã năm 2023 vừa được tổ chức dành cho các sáng lập viên đang có ý định thành lập hợp tác xã (HTX). Đây là một trong nhiều hoạt động nằm trong kế hoạch hỗ trợ thành lập mới HTX năm 2026 của Liên minh Hợp tác xã thành phố Đồng Nai  - chương trình không dừng ở việc hoàn thiện thủ tục pháp lý, mà hướng đến xây dựng nền tảng để HTX hoạt động đúng bản chất, hiệu quả và bền vững ngay từ khi mới ra đời.

Xuất phát từ nhu cầu liên kết của người dân

Nhiều người dân, hộ sản xuất mong muốn liên kết với nhau để tổ chức sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường. Nhưng không phải nhóm sáng lập viên nào cũng có đủ kiến thức, kinh nghiệm để tự xây dựng một HTX hoàn chỉnh: xây dựng điều lệ, xác định mô hình tổ chức quản lý, lập phương án sản xuất kinh doanh, huy động vốn và phát triển thành viên đều là những khâu dễ vướng mắc. Nếu không được định hướng ngay từ đầu, HTX dễ rơi vào tình trạng hoạt động hình thức, hiệu quả thấp. Vì vậy, Liên minh HTX thành phố Đồng Nai xác định việc hỗ trợ phải bắt đầu từ giúp sáng lập viên hiểu đúng về HTX, chọn đúng mô hình và chuẩn bị đúng các điều kiện cần thiết trước khi thành lập.

Phổ biến pháp luật trước khi bắt tay xây dựng mô hình

Thông qua các lớp tập huấn như lớp tổ chức tại xã Đăk Nhau, sáng lập viên và thành viên tương lai được cung cấp kiến thức cơ bản về bản chất của HTX, quyền và nghĩa vụ của thành viên, nguyên tắc tổ chức và hoạt động theo Luật Hợp tác xã năm 2023. Mục tiêu là giúp các thành viên hiểu HTX không chỉ là một thủ tục pháp lý cần hoàn tất, mà là nơi các thành viên tự nguyện liên kết, cùng hợp tác và cùng hưởng lợi - qua đó hạn chế tình trạng thành lập HTX theo phong trào, chạy theo số lượng nhưng thiếu phương án hoạt động và sự gắn kết giữa các thành viên.

Điều lệ - nền tảng quản trị của một HTX mới

 Với một HTX mới, điều lệ được ví như “bộ luật nội bộ” của tổ chức. Liên minh HTX thành phố Đồng Nai hướng dẫn sáng lập viên xây dựng điều lệ phù hợp quy định pháp luật và điều kiện thực tế của từng HTX, tập trung vào cơ cấu tổ chức quản lý, quyền và nghĩa vụ thành viên, nguyên tắc góp vốn, phân phối thu nhập, tổ chức Đại hội thành viên và cơ chế kiểm soát nội bộ. Chuẩn bị kỹ những nội dung này ngay từ đầu giúp HTX hình thành nền tảng quản trị rõ ràng, hạn chế bất đồng trong quá trình hoạt động.

Từ hồ sơ thành lập đến phương án kinh doanh

Song song với tư vấn điều lệ và tổ chức quản trị, các nhóm sáng lập viên - như tại buổi tư vấn thành lập mới HTX tổ chức ở xã Tân Lợi - được hỗ trợ xây dựng hồ sơ đăng ký, chuẩn bị phương án sản xuất kinh doanh, tổ chức hội nghị thành lập và hoàn thiện thủ tục đăng ký theo quy định. Cách làm này giúp sáng lập viên giảm sai sót khi chuẩn bị hồ sơ, rút ngắn thời gian thực hiện. Nhưng mục tiêu của chương trình không dừng ở việc giúp HTX “thành lập được”, mà là thành lập để hoạt động được: Liên minh HTX còn tư vấn về mô hình tổ chức, ngành nghề sản xuất kinh doanh, chiến lược phát triển thành viên, xây dựng chuỗi giá trị và liên kết thị trường - những yếu tố quyết định khả năng tồn tại của HTX trong môi trường kinh tế thị trường.

Ưu tiên chất lượng thay vì chạy theo số lượng

Quan điểm xuyên suốt của chương trình hỗ trợ thành lập HTX mới năm 2026 là không chạy theo số lượng mà tập trung vào chất lượng và hiệu quả hoạt động. Mỗi HTX được thành lập cần xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của thành viên, có phương án sản xuất kinh doanh phù hợp, có khả năng liên kết sản xuất, phát triển thị trường và tạo lợi ích thiết thực cho thành viên. Trên tinh thần đó, Liên minh HTX thành phố Đồng Nai đồng hành với sáng lập viên ngay từ giai đoạn đầu, từng bước xây dựng nền tảng quản trị, định hướng phát triển và nâng cao năng lực tổ chức - thay vì chỉ đo hiệu quả chương trình bằng số lượng HTX được thành lập mới.

Từ tuyên truyền pháp luật, tư vấn điều lệ, hướng dẫn thủ tục đến định hướng tổ chức sản xuất và liên kết thị trường, chương trình hỗ trợ thành lập mới HTX của Liên minh Hợp tác xã thành phố Đồng Nai đang đưa hoạt động hỗ trợ đến gần hơn với cơ sở. Mỗi HTX được thành lập đúng hướng, có nền tảng quản trị tốt và tạo lợi ích thiết thực cho thành viên sẽ là một mắt xích trong sự phát triển kinh tế tập thể của thành phố.

Hồng Nhung - Mỹ Hiệp